Deep Fakes

De tijdens diens arrestatie genomen foto van Andrew Mountbatten Windsor heeft tot een ware stortvloed aan deepfakes geleid. Met behulp van AI zijn de mogelijkheden om met iemands beeltenis afbeeldingen, geluidsfragment en filmpjes te maken onbegrensd. Moest men tot voor kort nog gebruikmaken van Photoshop en andere complexe programmatuur, tegenwoordig kan letterlijk iedereen met AI spelenderwijs pornografische, commerciële en politieke deepfakes maken en resultaten openbaar maken op social media. Veelzeggend is dat bijvoorbeeld met Grok, het laatste speeltje van Elon Musk gebruikers willekeurige personen kunnen uitkleden en deze daarna delen op X. Deepfakes vormen hiermee een grote bedreiging van de privacy en persoonlijke integriteit van velen.

Deepfakes kunnen nu op basis van het portretrecht (Aw), de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), art. 8 EVRM en het onrechtmatige daad-recht, strafrecht en IE-rechten worden beteugeld. Het begrip ” portret” is sinds het Ja Zuster Nee Zuster arrest steeds verder opgerekt. Tegenwoordig zijn zelfs look-a-likes (Max Verstappen-arrest) als zodanig aan te merken. Deepfakes zijn hiermee vergelijkbaar. De in 2024 aangenomen AI-Verordening (AI-Vo) is een serieuze poging van de EU om de grootste risico’s van AI te kunnen reguleren. Ook de Digitale Dienstenverordening (DSA) kan aanvullende bescherming bieden. Op dit moment is een nieuw wetsvoorstel aanhangig waarbij het voorstel is om iedereen een naburig recht te geven op zijn eigen deepfake. De vraag is of zo’n recht niet meer is dan een vehikel voor BN-ers om hun portret te kunnen exploiteren. Een Europese aanpak zou hier wellicht effectiever zijn.

Het meest zorgbarend is het ontbreken van een effectieve handhaving. Een goed opsporing- en vervolgingsbeleid en een stevige aanpak van het niet (tijdig) ingrijpen/verwijderen van onrechtmatige uitingen door aanbieders van de social-media platforms is cruciaal. Wet- en regelgeving is belangrijk maar effectieve handhaving weegt minstens even zwaar.  Wordt vervolgd!